Is deze e-mail niet goed leesbaar? Zie dan de webpagina.
|
|
|
|
Participatiewet in Balans
| Nieuwsbrief | Editie September 2026 |
|
|
|
Het programma Participatiewet in Balans ondersteunt gemeenten bij het implementeren en uitvoeren van 23 wijzigingen in de Participatiewet.
Via deze nieuwsbrief houden we u op de hoogte van actuele ontwikkelingen, aankomende bijeenkomsten en nieuwe ondersteuningsmiddelen die u helpen bij het doorvoeren van deze wijzigingen en antwoord bieden op vragen die bij gemeenten spelen. |
|
|
 |
Koplopergemeenten en deelnemers innovatieteam gezocht
Vanuit het programma Participatiewet in Balans zijn we altijd op zoek naar goede werkwijzen, gemeenten en gemeentemedewerkers die ver gevorderd zijn met de implementatie van de wijzigingen en die graag hun opgedane kennis met collega gemeenten en ons willen delen. Ben jij samen met jouw gemeente een koploper rond de wijzigingen van de Participatiewet in Balans? Neem dan contact met ons op en wordt koplopergemeente of deelnemer aan het innovatieteam!
| | |
Onderzoek stand van zaken implementatie Divosa, Stimulansz, SAM en de VNG gaan samen in kaart laten brengen hoever gemeenten zijn met de implementatie van de Participatiewet in Balans, welke factoren deze implementatie bevorderen of belemmeren en welke ondersteuning gemeenten nodig hebben voor de volgende implementatiefasen.
Het onderzoek richt zich niet op een beoordeling van alle 23 afzonderlijke wetswijzigingen, maar op de implementatie als geheel. Daarbij wordt gekeken naar zowel: |
|
|
De zachte kant: houding, gedrag, cultuur, leiderschap, samenwerking en de toepassing van de menselijke maat. |
|
|
Het onderzoek levert een kwalitatief en actueel beeld op van de voortgang van de implementatie en biedt de VNG concrete handvatten om gemeenten verder te ondersteunen bij de invoering van de Participatiewet in Balans. We gaan de komende tijd een aantal gemeenten benaderen om aan dit onderzoek mee te werken en houden u via de nieuwsbrief op de hoogte van de voortgang en uitkomsten.
| | Service Blueprints fase 3 live
De Service Blueprints maken vanuit het inwonersperspectief zichtbaar wat verschillende onderdelen van de organisatie moeten organiseren voor een goede dienstverlening. Daarmee helpen ze gemeenten om de implementatieopgave integraal te bekijken. Zo ontstaat een gedeeld beeld van wat nodig is binnen beleid, uitvoering, processen, systemen en communicatie.
Gebruik de Service Blueprints als praatplaat en checklist voor de implementatie. Lees ze horizontaal om te zien wat de veranderingen betekenen voor uw eigen werkgebied en verticaal om te zien welke afdelingen, processen en systemen per stap van de klantreis samenkomen en van elkaar afhankelijk zijn. |
|
|
Zo kunt u bepalen waar uw gemeente staat, welke acties nog nodig zijn en waar disciplines samen moeten optrekken. Bekijk de actuele Service Blueprints via het Miro-board. Voor meer informatie over de methodiek kunt u het webinar terugkijken.
Heeft u behoefte aan verdieping, vragen over de toepassing of interesse in een sessie rond de blueprints? Laat uw gegevens achter via het contactformulier en wij nemen contact met u op! |
|
|
| Ondersteuning (nieuwe) wethouders Participatiewet in Balans De Participatiewet in Balans vraagt om een gemeente brede aanpak en inzet. Na de gemeenteraadsverkiezingen zijn er vele nieuwe wethouders en raadsleden gekomen. Vanuit de VNG vinden we het belangrijk dat ook zij goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen en hun rol hierin.
Daarom ontvangen (nieuwe) wethouders binnenkort een compact informatiepakket over de Participatiewet in Balans. Het pakket geeft inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen, welke ruimte er is voor lokale invulling en de rol van bestuurders in deze transitie. Met dit pakket bieden we wethouders handvatten om het gesprek aan te gaan en de Participatiewet in Balans lokaal verder te brengen. |
 | Toolkit Participatiewet in Balans
De VNG, Divosa en Stimulansz werken samen aan de Toolkit Participatiewet in Balans. Deze bevat een aantal instrumenten om gemeenten te helpen bij de implementatie van de wijzigingen. Er zijn nieuwe instrumenten toegevoegd:
De serie modelbrieven en -beschikkingen is voorzien van nieuwe brieven voor fase 3 van de PiB. De serie bevat o.a. modellen voor Maatschappelijke participatie, inclusief een format Plan van Aanpak, inzetten van een Bufferbudget, afzien van terugvordering, boete of maatregel i.v.m. dringende redenen (Evenredigheid) en Mantelzorg en inwonen: (on)gewijzigde voortzetting uitkering; |
 | Terugkoppeling bespreekuur maatschappelijke participatie
Op woensdag 9 september vond het eerste bespreekuur in de reeks plaats, met als thema Maatschappelijke participatie. Sanne Roël van de gemeente Amstelveen en Kim de Ruijter van WerkSaam West-Friesland vertelden hoe zij dit binnen hun gemeente en organisatie aan het inrichten zijn. Sanne liet de participatiecirkel zien en vertelde over het afwegingskader voor vergoedingen. Beide onderdelen moeten nog definitief worden goedgekeurd. Zodra dit is gebeurd, worden ze gedeeld.
Kim vertelde over het proces bij de gemeenschappelijke regeling (GR) WerkSaam Westfriesland en hoe in samenwerking met de West-Friese gemeenten op dit moment pilots worden vormgegeven. Ze vertelde over aandachtspunten waar zij bij de vormgeving van de pilots mee te maken heeft. Vooruitlopend op de vormgeving van de pilots en de komst van de VNG-modelverordening heeft WerkSaam de re-integratieverordening aangepast om kaders mee te geven en inmiddels gepubliceerd. Deze kunt u hier vinden: Re-integratieverordening WerkSaam Westfriesland 2023 | Lokale wet- en regelgeving.
|  | Voorstellen vereenvoudigingswet Tweede Editie (consultatieronde)
De Vereenvoudigingswet heeft als doel om jaarlijks zowel inhoudelijke als technische vereenvoudigingsvoorstellen te bundelen om regels eenvoudiger en uitvoerbaarder te maken voor burgers, ondernemers en publieke dienstverleners. Daarbij vindt de parlementaire en administratieve behandeling versneld en voorspelbaar plaats.
In de voorstellen staan twee wijzigingen die betrekking hebben op de Participatiewet. Het betreft een aanpassing van de jongerennorm en een vereenvoudiging van de studietoeslag. We hebben een uitgebreide omschrijving van de voorstellen en de wijziging voor u op vng.nl gezet. De voorstellen bevinden zich in de voorbereidende fase waarbij op 2 september de internetconsultatie van start is gegaan en er tot 30 september reacties mogelijk zijn.
| | Veelgestelde vragen Participatiewet in Balans
Er waren de afgelopen periode veel ontwikkelingen en publicaties. Dit betekende ook dat onze veelgestelde vragen een update behoefden. Ook deze zijn nu weer up-to-date. U vindt de veelgestelde vragen op vng.nl. |
| Terugkijken lunchwebinar Service Blueprints
Maandag 7 september stonden we tijdens het lunchwebinar stil bij de Service Blueprints. Heeft u het webinar gemist of wilt u het terugkijken? Dat doet u op ons YouTube kanaal. Meer informatie over de service blue prints en de nieuwe beleid- en overzichtplaat Participatiewet en aanpalende wetgeving kunt u terugvinden op vng.nl. |
| Vragenlijst | Divosa zoekt uit: hoe staat jouw gemeente ervoor?
Divosa, SAM, Stimulansz en de VNG doen breed onderzoek naar de implementatie van de Participatiewet in Balans. Naast het kwalitatieve onderzoek naar de harde en zacht kant van de implementatie bekijkt Divosa hoe gemeenten ervoor staan. Hoe verloopt de implementatie van de Participatiewet in Balans en de Wet Handhaving Sociale Zekerheid in de praktijk? Met Divosa zoekt uit halen we op waar gemeenten staan, welke vragen en knelpunten er leven en aan welke ondersteuning behoefte is. De uitkomsten gebruikt Divosa om de ondersteuning zo goed mogelijk aan te laten sluiten op wat gemeenten nodig hebben en om signalen uit de praktijk te delen met de VNG, Stimulansz en SAM en het ministerie van SZW. Vul de vragenlijst in en laat weten wat er speelt in jouw gemeente.
| | Tweede Kamer stemt in met wetsvoorstel handhaving sociale zekerheid
De Tweede Kamer heeft op 2 juli 2026 ingestemd met het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid. Zoals het er nu naar uitziet gaat de wet op 1 januari 2027 in. Deze nieuwe wet biedt gemeenten meer ruimte om passend en evenredig te handhaven en sluit goed aan bij de al ingezette koers vanuit de Participatiewet in Balans.
In opdracht van SZW en in samenwerking met de VNG en Divosa heeft Stimulanz afgelopen periode een handreiking geschreven voor gemeenten om hen te helpen met de implementatie. De handreiking biedt nadere uitleg aan de inhoud van de wet en welke wijzigingen deze met zich meebrengt.
Wilt u meer weten? Meld u dan aan voor het inloopspreekuur. Heeft u vragen? Neem dan contact op met naleving@vng.nl.
Alle informatie handig op één plek: Divosa landingspagina Handhaving sociale zekerheid. |
| Veelgestelde vragen wetsvoorstel handhaving sociale zekerheid
De Tweede Kamer heeft op 2 juli 2026 ingestemd met het wetsvoorstel Handhaving sociale zekerheid. Zoals het er nu naar uitziet gaat de wet op 1 januari 2027 in. Deze nieuwe wet biedt gemeenten meer ruimte om passend en evenredig te handhaven en sluit goed aan bij de al ingezette koers vanuit de Participatiewet in Balans. Naar aanleiding van het wetsvoorstel hebben gemeenten ons diverse vragen gesteld.
De meest gestelde vragen hebben we, samen met de antwoorden, voor u gebundeld. |
| VNG reactie op wetsvoorstel proactieve dienstverlening
Het wetsvoorstel proactieve dienstverlening toeslagen biedt gemeenten meer mogelijkheden om inwoners te helpen bij het benutten van regelingen. De VNG ziet dit als een stap naar een mensgerichte overheid, maar pleit voor verdere vereenvoudiging. |
| Vraag van de maand
Het vakantiegeld valt in een maand negatief uit door de hoge inkomsten uit arbeid. Moet ik het vakantiegeld van die maand dan op €0 (nihil) zetten?
Nee, het maandelijkse vakantiegeld blijft op een negatief bedrag staan. Vanaf 1-1-2027 moeten we het vakantiegeld op een andere manier gaan berekenen.
Bezoek het forum Inkomen voor het volledige antwoord op de vraag van de week.
Nog geen account voor het forum? Meld u dan direct aan. | |
(Be)spreekuren en bijeenkomsten
Regiobijeenkomsten najaar 2026
Dit najaar komen we weer naar u toe tijdens de regiobijeenkomsten. De eerste regiobijeenkomsten zijn inmiddels achter de rug. Fijn om te zien dat gemeenten zo bezig zijn met de implementatie van zowel de Participatiewet als Handhaving sociale zekerheid en u in grote aantallen aanwezig bent. Ons viel direct op hoe u met elkaar en ons de interactie opzoekt en kennis en effectieve werkwijzen met elkaar deelt.
De regiobijeenkomsten zijn opgesplitst in twee dagdelen en organiseren we verspreid over Nederland. De ochtend staat in het teken van de implementatie van de nieuwe Wet Handhaving Sociale Zekerheid en gaan we met gemeenten in gesprek over hoe de wet per 1 januari geïmplementeerd moet worden. In de middagsessie gaan we in verdiepende sessies in op Maatschappelijke participatie, presenteren we 'de stationskamer voor beleid en uitvoering' en gaan nader in op het uniform verrekenen.
|
| Aanmelden regiobijeenkomsten |
Bespreekuren
Om u op de hoogte te houden van actuele ontwikkelingen en te ondersteunen bij vragen organiseren we online bespreekuren en regiobijeenkomsten op locatie. U kunt zich hiervoor aanmelden. De (be)spreekuren zijn altijd op woensdagochtend van 10.00u - 11.00u. Heeft u een suggestie voor een onderwerp? Mail ons dan!
Geplande (be)spreekuren: |
De onderwerpen van onze (be)spreekuren worden vastgesteld aan hand van thema’s die op dit moment spelen of actualiteiten rond de Participatiewet in balans. De agenda kan wijzigen naar aanleiding van actualiteiten. Heeft u geen link ontvangen? Mail ons dan. Werkt de link niet? Dat kan liggen aan uw Citrix-omgeving. Open de aanmeldlink bij voorkeur buiten de Citrix- omgeving. |
| Aanmelden bespreekuren |
| Participatiewet in het nieuws
|
| Vragen?
Heeft u een vraag naar aanleiding van deze nieuwsbrief? Stuur ons gerust een e-mail via participatiewet@vng.nl. |
|
|
|
