Mailing VNG

Invorderingsmedewerkers van gemeenten en belastingsamenwerkingen hebben te maken met wetswijzigingen in het schuldendomein en de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire. Zowel de wetswijzigingen als de hersteloperatie hebben (veel) invloed op uw dagelijkse werkzaamheden. In deze nieuwsbrief houden wij u zo goed mogelijk van al deze ontwikkelingen op de hoogte. U vindt in de nieuwsbrief informatie over de ontwikkelingen en de implementatieondersteuning die wij bieden. U ontvangt deze nieuwsbrief, omdat u bent aangemeld als contactpersoon invordering in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire.

In deze nieuwsbrief aandacht voor:

Wetswijzigingen schulden

Een geactualiseerde Q&A voor de beslagvrije voet
Wij krijgen regelmatig vragen binnen over de beslagvrije voet. De meest recente vragen die zijn toegevoegd gaan onder andere over: het partnerinkomen in relatie tot de beslagvrije voet en over de smalle en brede samenloop, waar u hieronder een apart artikel over kunt lezen.

Rechterlijke uitspraak inzake over maandelijkse afdracht
Zoals u wellicht via andere kanalen hebt vernomen heeft de rechtbank Noord-Holland op 23 maart 2023 een uitspraak gedaan waarover veel gemeenten ons vragen stellen. De rechtbank oordeelde in een specifieke zaak over een beslag van een bijstandsgerechtigde inwoner, waarbij de gemeente (als inhoudingsplichtige) maandelijks 5% afdroeg aan de beslaglegger en daarnaast maandelijks 5% reserveerde voor de jaarlijkse vakantietoeslag. De rechtbank oordeelde in deze casus dat de gemeente met deze werkwijze buiten het wettelijk kader voor beslag is getreden.

Deze uitspraak roept veel reacties op. Naast vragen vanuit gemeenten zijn op 14 april jl. Kamervragen gesteld. Daarom voeren we momenteel gesprekken met het ministerie van SZW over de duiding en eventuele gevolgen van deze uitspraak voor de uitvoeringspraktijk van gemeenten.

Zodra de Kamervragen zijn beantwoord wordt ook duidelijk wat de eventuele gevolgen zijn voor de werkwijze van gemeenten. We houden gemeenten op de hoogte van de ontwikkelingen en zodra er duidelijkheid is, communiceren we daar uiteraard over via onder andere onze nieuwsbrieven.

De smalle en brede samenloop, wat zijn de spelregels als beslaglegger?
Regelmatig krijgen we vragen over samenloop en wat daar de spelregels voor zijn. Naar aanleiding hiervan hadden we op 4 april jl. een (be)spreekuur georganiseerd. In dit artikel lichten we het onderwerp kort toe.

Smalle samenloop
Er sprake van smalle samenloop wanneer meerdere beslagleggers beslag leggen op één en hetzelfde inkomen van de inwoner. In dit geval neemt één van de beslagleggers de coördinerende rol op zich, de zogenaamde coördinerende deurwaarder (CDW). De CDW mag het geld innen en verzorgt de eventuele verdeling van dit geld. In dit overzicht ziet u wie bij de smalle samenloop de CDW is of wordt.

Brede samenloop
Bij de brede samenloop is er sprake van meerdere beslagleggers die rechtmatig beslag leggen op verschillende inkomens van de inwoner. In dit geval is er sprake van meerdere CDW’s. Per inkomen is er dus één CDW.

Het verschil tussen de smalle en brede samenloop
Deze tekeningen, die samen één geheel vormen, dienen als hulpmiddel om samenloop begrijpelijker te maken:

Oproep aan invorderingsmedewerkers: Waar heeft u behoefte aan?
Vanuit de VNG helpen we gemeenten en samenwerkingsverbanden graag op weg bij vraagstukken over de beslagvrije voet. U kunt online via onze webpagina: Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (Wvbvv) allerlei producten vinden die u mogelijk op weg kunnen helpen. Heeft u toch nog een vraag waar u niet uitkomt of heeft u een specifieke ondersteuningsbehoefte, laat het ons weten via schulden@vng.nl. Ook ideeën om u nog beter en gerichter te kunnen ondersteunen zijn van harte welkom.

Programma Verbinden Schuldendomein 2.0
Als vervolg op het programma ‘Verbinden Schuldendomein 2020-2022’ start er een nieuw breed schuldenprogramma voor de (implementatie)ondersteuning aan gemeenten. De (keten)partners zijn in het nieuwe programma nog intensiever betrokken. Het vorige programma richtte zich op de implementatie van vier wetten: de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), het Adviesrecht gemeenten bij schuldenbewindzaken (Ags), de Wet Vereenvoudiging beslagvrije voet (Wvbvv) en de Wet stroomlijning keten voor derdenbeslag (Wskd).

Het nieuwe programma Verbinden Schuldendomein 2.0 is breder en bestaat uit verschillende deelprojecten. Zo is er een deelproject dat zich richt op de borging van de vier wetten, op preventie, financiële educatie en life events, op schulden bij jongeren en op ondernemers met financiële zorgen en maakt ook het versterken van de informele infrastructuur deel uit van het programma. Gemeenten worden met het programma ondersteund door bewezen effectieve interventies op te schalen en verduurzamen. De routekaart financiële zorgen vormt een belangrijke basis om gezamenlijk en structureel te werken aan de grote maatschappelijke opgaven

Verkorting aflosperiode minnelijke schuldregelingen
De aflosperiode van nieuwe schuldregelingen in de Minnelijke schuldregeling natuurlijke personen (Msnp) wordt per 1 juli aanstaande verkort van 36 naar 18 maanden. De verkorting is een gevolg van de aangenomen wijziging van de Faillissementswet. Door deze wijziging wordt de looptijd van een wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp) verkort naar 18 maanden. Het minnelijk traject is het voorportaal van het wettelijke traject. Om die reden is het belangrijk dat de aflostermijnen van beide trajecten vergelijkbaar zijn. Op deze manier sluiten beide trajecten goed op elkaar aan. De termijn van een schuldregeling in een Msnp is - in tegenstelling tot de Wsnp - geregeld in een onderlinge afspraak tussen schuldhulpverleners en schuldeisers.

De verkorting van de aflosperiode van de Msnp vraagt om grote aanpassingen van gemeenten, kredietbanken, schuldhulpverleningsorganisaties en schuldeisers. Nog niet iedereen zal op 1 juli volledig zijn ingericht op de nieuwe situatie. De komende maanden werken partijen verder aan de benodigde aanpassingen en in de tussentijd wordt gebruik gemaakt van pragmatische oplossingen. Ook zal het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in samenwerking met de VNG, Divosa en NVVK concrete afspraken maken over de begeleiding en nazorg van mensen in een schuldhulpverleningstraject. Dit blijft uiteraard belangrijk en is altijd maatwerk; het is gebaseerd op welke ondersteuning de inwoner nodig heeft en de ondersteuning kan na de aflosperiode doorlopen als dat nodig is. Voorop staat dat de verkorting van de aflosperiode het gewenste effect voor inwoners heeft: meer hulpvragen, sneller perspectief, een duurzaam financieel evenwicht en financiële gezondheid.

We kunnen ons voorstellen dat er bij u als invorderaar ook vragen leven over wat de verkorting van de aflosperiode betekent voor lopende schuldregelingen in een Msnp. Op dit moment is dat helaas nog niet duidelijk. Of er een overgangsregeling komt en zo ja, voor welke gevallen, is nog onderwerp van gesprek. Wij hopen u spoedig te informeren over de uitkomsten van dit gesprek.

Verslag schriftelijk overleg over o.a. de voortgang implementatie vereenvoudiging beslagvrije voet en programma stroomlijning keten voor derdenbeslag
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op 6 april een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen over onder andere de brief van 11 maart 2022 over de Voortgang implementatie vereenvoudiging beslagvrije voet en programma stroomlijning keten voor derdenbeslag pensioengebied. Bij brief van 20 april 2023 zijn de vragen beantwoord. Het verslag leest u hier.

Hersteloperatie Kinderopvangtoeslag

Aanvullend wetsvoorstel voor ex-toeslagpartners en nabestaanden aangeboden aan Tweede Kamer
Op 28 april jl. is het voorstel tot Wijziging van de Wet hersteloperatie toeslagen aangeboden aan de Tweede Kamer. De wet stelt onder andere een regeling voor nabestaanden en ex-partners van gedupeerde aanvragers voor.

De compensatie voor de ex-toeslagpartners zoals nu in het wetsvoorstel staat, bestaat uit een vast bedrag van €10.000,-. Tevens komen ex-toeslagpartners in aanmerking voor eenzelfde schuldenaanpak als de gedupeerde aanvragers kinderopvangtoeslagen en kunnen zij gebruikmaken van de brede ondersteuning van de gemeente. Daarnaast zijn in het wetsvoorstel maatregelen opgenomen voor de situatie dat een gedupeerde ouder of een kind van een gedupeerde ouder is overleden voordat zij de compensatie hebben ontvangen waarop ze recht hadden. Tot nu toe konden herstelregelingen of tegemoetkomingen niet worden aangeboden aan een nabestaande partner, ouder of kind.

De VNG heeft eerder dit jaar een zogenaamde quickscan op het voorstel uitgevoerd waarbij ook invorderaars zijn geconsulteerd. Het resultaat hiervan kunt u hier lezen.

Inloggen op gegevensportaal verandert per 1 juli
Per 1 oktober 2023 stapt de Belastingdienst over op inloggen met eHerkenning om gegevens te kunnen ophalen uit het gegevensportaal 'Gegevensuitwisseling met de Belastingdienst'. Dat zorgt voor een hoger betrouwbaarheidsniveau.

Terugkoppeling cijfers kindregeling vanuit (be)spreekuur
In het (be)spreekuur van 11 mei hebben we de laatste cijfers over de kindregeling gedeeld. Goed om nog onder de aandacht te brengen dat de prognose van het aantal kinderen dat in aanmerking komt voor de kindregeling (en daarmee ook de brede ondersteuning) door UHT is aangepast naar in totaal 115.000 kinderen. Deze doelgroep kent een spreiding van leeftijd van 0 – 39 jaar. Op de website van UHT worden periodiek de actuele aantallen kinderen van gedupeerde ouders per gemeente gepubliceerd. Deze cijfers zijn aan wijziging onderhevig: wanneer er meer ouders erkend gedupeerd zijn, neemt ook het aantal kinderen dat in aanmerking komt voor de kindregeling toe. De cijfers kunnen ook wijzigen wanneer ‘een kind’ verhuist uit of naar uw gemeente. U vindt de laatste cijfers op deze pagina.

Uitspraak rechtbank Midden-Nederland over informele leningen
Onlangs heeft de bestuursrechter van de rechtbank Midden-Nederland zich gebogen over de vraag of de eis om bij informele schulden een notariële akte als bewijs te eisen evenredig is. In deze zaak ging het over een schuld bij een schoonvader die per mailwisseling was vastgelegd. Zowel in het voormalig ‘Besluit betalen private schulden’ als de huidige Wet hersteloperatie toeslagen is opgenomen dat informele leningen alleen worden gecompenseerd als ze voor 1 juni 2021 door een notaris zijn bekrachtigd.

De ouder beriep zich op de motie die door de Eerste Kamer is aangenomen, en waarin wordt gevraagd om met een regeling te komen waardoor ook op een andere manier kan worden bewezen dat er een informele lening is aangegaan. De rechtbank oordeelde onder andere dat de wetgever bewust heeft gekozen voor het stellen van de eis van een notariële akte. Het wetsvoorstel is in die vorm – zonder het verzoek om de wet op dit punt aan te passen – aangenomen door zowel de Tweede als de Eerste Kamer. De rechtbank concludeerde daarom dat bij de toepassing van de Wet hersteloperatie toeslagen de eis van de notariële akte mag worden gesteld. De ouder in deze specifieke situatie kreeg dus geen gelijk.

De onderwerpen van onze (be)spreekuren worden vastgesteld aan hand van thema’s die op dit moment spelen of actualiteiten rond de hersteloperatie. Ook organiseren wij (be)spreekuren over onderwerpen waar gemeenten regelmatig vragen over stellen. Denk hierbij aan de samenwerking tussen gemeenten en de Belastingdienst of de rol van de Persoonlijk Zaakbehandelaar. Tijdens het (be)spreekuur kunt u onderling best practices delen of andere gemeenten om advies te vragen. De agenda kan wijzigen naar aanleiding van actualiteiten.

Mocht u de dag ervoor geen link hebben ontvangen, mail ons dan. Mogelijk is de bevestigingsmail in uw spam terecht gekomen. Werkt de link niet? Dat kan liggen aan uw Citrix omgeving. Open de aanmeldlink bij voorkeur buiten de Citrix omgeving. Er is ruimte voor maximaal 70 deelnemers per (be)spreekuur.

Heeft u een vraag of wilt u gewoon even overleggen? We helpen u graag. Bel ons op 070-3738232 of stuur een mail aan hersteloperatie@vng.nl.

Algemeen

Nieuwe instructie voor beoordeling kwijtscheldingsverzoeken van privébelastingschulden van zelfstandig ondernemers
Voor het beoordelen van kwijtscheldingsverzoeken van privébelastingschulden van zelfstandig ondernemers en zzp'ers, heeft de Landelijke Vereniging Lokale Belastingen (LVLB) een nieuwe instructie gepubliceerd.

De instructie geldt niet voor zakelijke belastingschulden. Zakelijke belastingschulden kunnen alleen worden kwijtgescholden als dat gebeurt in het kader van een akkoord met alle schuldeisers.
>> Lees meer

Normbedragen geautomatiseerde kwijtscheldingstoets voor de periode maart 2023 tot en met augustus 2023
Voor de geautomatiseerde kwijtscheldingstoets van belastingen van gemeenten en waterschappen zijn nieuwe normbedragen vastgesteld. Hiermee kan het Inlichtingenbureau voor gemeenten geautomatiseerd toetsen wie wel en wie niet voor kwijtschelding in aanmerking komt.
>> Lees meer

Hardheidsclausule waarschijnlijk per 2024 in de Invorderingswet 1990
De staatssecretarissen van Financiën hebben laten weten dat het voorstel tot invoering van een hardheidsclausule in de Invorderingswet 1990 meeloopt met het Belastingplan 2024 en dus op Prinsjesdag aan de Tweede Kamer wordt aangeboden, mits de Uitvoeringstoets van de Belastingdienst hiervoor geen belemmeringen aangeeft.

Heeft u vragen of opmerkingen?
In onze database registreren wij de contactpersonen beleid en inwoners van iedere gemeente. Wilt u een wijziging doorgeven? Stuur dan een mail aan hersteloperatie@vng.nl.

Voor het programma Verbinden Schuldendomein kunt u ons mailen via schulden@vng.nl of bellen naar 070 - 373 82 32

Nieuwsbrief Schulden voor invorderingsmedewerkers – mei

In deze nieuwsbrief aandacht voor:

Wetswijzigingen schulden

Hersteloperatie Kinderopvangtoeslag

Algemeen

VNG