Nieuwsbrief ondersteuning gedupeerde ouders kinderopvangtoeslagaffaire – 6 december 2021

Om gemeenten bij te staan, heeft de VNG een steunpunt ingericht waar gemeenten terecht kunnen voor vragen over de uitvoeringstaken van gemeenten voor (mogelijk) gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslag. U ontvangt deze nieuwsbrief omdat u bent aangemeld als aanspreekpunt voor het te voeren beleid of het aanspreekpunt bent voor ouders in uw gemeente. In deze nieuwsbrief houden wij u op de hoogte van de ontwikkelingen en beschikbare middelen voor de uitvoering. 

In deze nieuwsbrief aandacht voor

• Procesinformatie voor gemeenten
• Aanpak uithuisplaatsingen kinderen gedupeerde ouders
• 9e Voortgangsrapportage
• Pilot private schulden loket gestart
• Gedupeerde ouders kunnen gemeenten om ondersteuning vragen bij private schuldenaanpak
• Brede ondersteuning - de ontvangst van compensatie - uitslag integrale beoordeling
• Handreiking financiële verantwoording SPUK II brede ondersteuning beschikbaar
• Eindejaarsgeschenken
• Ontvangen compensatiebedrag telt mee bij vermogenstoets gemeentelijke belastingen
• Acclimatisatiefase 30 dagen bij opstarten invordering bij niet-gedupeerden
• Nieuws vanuit de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT)
• Lichte toets tot eind december voor deel van ouders iets later
• Webinar private schulden voor professionals
• Bewaartermijn gegevens vanuit de machtiging        
• (Be)spreekuren voor gemeenten
• In het nieuws

Procesinformatie voor gemeenten

Aanpak uithuisplaatsingen kinderen gedupeerde ouders
Afgelopen week is de Tweede Kamer geïnformeerd over - de contouren van - de aanpak uithuisplaatsingen van kinderen van gedupeerde ouders. De contactpersonen beleid hebben hierover afgelopen vrijdag een aparte mailing ontvangen. De voorgestelde aanpak wordt breed gedragen, ook door de VNG, en werkt vraaggestuurd, d.w.z. op verzoek van ouders. Voor gemeenten is er een belangrijke rol weggelegd als ingang voor ouders van deze kinderen. We verwachten dat de aanpak in het eerste kwartaal van 2022 in de praktijk wordt gebracht. De aanpak wordt nog met gemeenten en instanties getoetst, onder meer op haalbaarheid. Zodra meer bekend is over het plan van aanpak informeren wij u hierover.

9e Voortgangsrapportage
De 9e Voortgangsrapportage (VGR) Hersteloperatie Kinderopvangtoeslag is gepubliceerd. De VGR geeft inzicht in de stand van zaken van de hersteloperatie en biedt actuele cijfers over het aantal aanmeldingen, aantal eerste toetsen en integrale beoordelingen dat is afgerond en een algemeen beeld van de stand van zaken brede ondersteuning. Ook is er aandacht voor de herijking en aanvullende regelingen. 

Pilot private schulden loket gestart
De pilot van het schuldenloket voor private schulden is eind november van start gegaan. Het kabinet wil de schulden van gedupeerde ouders zoveel mogelijk oplossen. Sociale Banken Nederland (SBN) is gevraagd om het loket in te richten. De verwachting is dat het loket vanaf 5 januari voor alle gedupeerde ouders/toeslagpartners opengaat.

Gedupeerde ouders kunnen gemeenten om ondersteuning vragen bij private schuldenaanpak
Op 16 december a.s. ontvangen 4300 ouders/toeslagpartners een brief van UHT. Op 12 februari 2022 eindigt voor hen het moratorium. In deze brief wordt uitleg gegeven over de private schuldenaanpak en worden ze verzocht om, indien ze private schulden hebben, vanaf 5 januari en vóór 12 februari 2022 deze via een schuldenlijst in te dienen bij het private schulden loket van Sociale Banken Nederland (SBN). In de brief wordt ook vermeld dat zij voor ondersteuning terecht kunnen bij zowel het SBN-serviceteam als bij hun gemeente. Dit betekent dat gemeenten vanaf 16 december vragen kunnen ontvangen voor ondersteuning van deze ouders/toeslagpartners.

Gemeenten kunnen nu al schulden inventariseren bij gedupeerde ouders/toeslagpartners die zij in beeld hebben, wanneer het moratorium voor diegene afloopt. U kunt vervolgens de desbetreffende ouders/toeslagpartners ondersteunen bij het verzamelen van de benodigde gegevens en documentatie, zodat zij vanaf 5 januari de benodigde documentatie gereed hebben voor het indienen van de private schuldenlijst. Mocht u vragen hebben over uw rol, dan kunt u ons mailen.

Brede ondersteuning - de ontvangst van compensatie - uitslag integrale beoordeling
Gemeenten bieden ruimhartig brede ondersteuning. Zowel aan aangemelde als gedupeerde ouders. Het doel is om te zorgen dat het gezin zo snel mogelijk het leven weer op de rit krijgt, met een zoveel mogelijk schone financiële lei. De kosten hiervan worden via de SPUK brede ondersteuning vergoed aan gemeenten. De ondersteuning is maatwerk en loopt door tot aan het moment van uitslag van de integrale beoordeling en staat los van de ontvangen compensatie en/of ‘gedupeerdheid’. Op het moment dat UHT beoordeelt dat een inwoner als niet-gedupeerd wordt aangemerkt, worden de reeds aangegane verplichtingen uit het plan van aanpak uitgevoerd. Vanaf het moment van ontvangst van de gegevens van UHT zijn er nog 30 dagen om aanpassingen hierop door te voeren.

Wanneer iemand als 'niet gedupeerd' wordt beoordeeld (integrale beoordeling) valt de nieuwe dienstverlening die wordt geboden na één maand onder de reguliere zorg van gemeenten. Nieuwe verplichtingen die een gemeente aangaat vallen binnen de kaders van de reguliere dienstverlening.

Handreiking financiële verantwoording SPUK II brede ondersteuning beschikbaar
De handreiking voor de verantwoording over SPUK II is beschikbaar via de routekaart. Op 25 november vond een (be)spreekuur plaats over de nieuwe SPUKS (SPUK II brede ondersteuning en de SPUKS voor de compensatie van het kwijtschelden van vorderingen). In het (be)spreekuur is gesproken over de keuze in SPUK II van het normbedrag (op grond van een staffel) voor de uitvoerings- en inrichtingskosten of op grond van de daadwerkelijke kosten de verantwoording in te dienen. Deze keuze (norm of daadwerkelijke kosten) is in SPUK II ook van toepassing op de intake (component A), het opstellen van het plan van aanpak (component B) en nazorg (component D). Dit is in het (be)spreekuur niet benoemd. De slides zijn hierop aangepast in een V2 versie. Heeft u vragen of wilt u overleggen over de te maken keuzes, neem dan gerust even contact op.

Eindejaarsgeschenken
We ontvingen afgelopen week diverse verzoeken met de vraag of de verschillende december-initiatieven (bioscoopbon, eetpakket, etc.) voor kinderen van mogelijk gedupeerde ouders in de gemeente binnen de SPUK op te voeren zijn. De SPUK geeft bewust geen inhoudelijke kaders voor inzet van de benodigde dienstverlening. Het geeft ruimte om 'te doen wat nodig is' om het doel (het snel kunnen oppakken van het leven met een financieel schone lei) te behalen. Inzet is verantwoord indien het bijdraagt aan dit doel. Toekenning blijft maatwerk. Wanneer u categoraal een december-geste wilt doen richting voor een bepaalde doelgroep in uw gemeente dan is het mogelijk om dit vanuit de bijzondere bijstand (armoedebeleid) te financieren.

Ontvangen compensatiebedrag telt mee bij vermogenstoets gemeentelijke belastingen
Anders dan bij de vermogenstoets op grond van de Participatiewet, wordt het ontvangen compensatiebedrag wel meegerekend bij het bepalen of een inwoner in aanmerking komt voor de reguliere kwijtschelding van gemeentelijke belastingen. De reden hiervoor is dat deze belastingen er zijn om mee te betalen voor het gebruik van overheidsvoorzieningen, zoals het riool en het ophalen van het afval. Iedereen die dat kan, moet hier ook aan meebetalen.

Acclimatisatiefase 30 dagen bij opstarten invordering bij niet-gedupeerden
In de week van 9 december worden de eerste data gedeeld van aangemelde ouders die als niet als gedupeerd worden aangemerkt na de integrale beoordeling. Hiermee komt voor deze inwoners het wettelijk moratorium te vervallen. In samenspraak met de Belastingdienst en andere overheidspartijen is afgesproken om de invordering niet direct op te starten maar een acclimatisatiefase te hanteren van 30 dagen. Dit geeft de gemeenten ruimte om contact te zoeken met de ouders waar een lopend plan van aanpak is en hen te ondersteunen bij de uitslag en de gevolgen van het opstarten van de invordering. Veel inwoners hebben gedurende het moratorium een deel van hun maandelijkse plichten niet hoeven te voldoen. De afspraken en ondersteuningsmiddelen (format brieven en een leaflet met verwijzing van ondersteuning door gemeenten) is opgenomen in de handreiking opstarten invordering/incasso.

Nieuws vanuit de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) 

Eerste toets tot eind december voor deel van ouders iets later
Door het grote aantal aanmeldingen van ouders bij de herstelorganisatie (UHT) eerder dit jaar, is er nu een piek ontstaan in het uitvoeren van de eerste toetsen. Daardoor is er een lichte vertraging tot eind december voor een deel van de aangemelde ouders.

Webinar private schulden voor professionals
Op 9 december van 10:00 tot 11:00 organiseren UHT, SBN en VNG een gezamenlijk webinar voor gemeenten en medewerkers van UHT en SBN. Het doel is om de deelnemers te informeren over de private schuldenaanpak. Tijdens dit webinar zal er toelichting gegeven worden over het besluit private schulden, het proces en de uitvoering door SBN en de rol van gemeenten. Tevens worden de communicatieactiviteiten en tijdslijnen tot eind januari geschetst. Het webinar is te volgen via deze WebEx url. Om deel te nemen heeft u de onderstaande gegevens nodig:

• Inlognummer: 2744 615 3824
• Wachtwoord: Aanpak

Bewaartermijn gegevens vanuit de machtiging        
Begin dit jaar zijn gemeenten door de Belastingdienst/Toeslagen gemachtigd om contact op te nemen met zelfmelders, zodat aan hen een gemeentelijk hulpaanbod kon worden gedaan. De machtiging is per 1 september jl. uitgefaseerd. In de bijhorende verwerkersovereenkomst is opgenomen dat gemeenten de gegevens in beginsel vier maanden mocht bewaren. Deze termijn kon verlengd worden met nog eens vier maanden. Indien ook de verlenging onvoldoende tijd biedt aan de gemeente om contact op te nemen, bijvoorbeeld omdat de gemeente een groot aantal zelfmelders heeft ontvangen, verzoeken wij contact op te nemen met gegevensuitwisseling@belastingdienst.nl, zodat gezamenlijk naar een passende oplossing kan worden gezocht.

(Be)spreekuren voor gemeenten

De onderwerpen van (be)spreekuren worden vastgesteld aan hand van actuele thema’s. U kunt de presentaties van de (be)spreekuren terugvinden op deze SlideShare pagina.

• Dinsdag 7 december: Special SPUK SZW kwijtschelden voor IGSD’s
• Donderdag 9 december: Special SPUK BZK kwijtschelding voor belastingsamenwerkingen
• Dinsdag 14 december: 9e Voortgangsrapportage hersteloperatie kinderopvangtoeslag
• Het (be)spreekuur van 23 december is komen te vervallen.

Per (be)spreekuur staat 1 uur gepland. U kunt zich opgeven via dit formulier. U ontvangt hierna een link naar de ontmoeting via Teams. Mocht u de dag er voor geen link hebben ontvangen, mail dan naar hersteloperatie@vng.nl. Mogelijk is de bevestigingsmail in uw spam terecht gekomen. Werkt de link niet? Dat kan liggen aan uw Citrix omgeving. Open de aanmeldlink bij voorkeur buiten de Citrix omgeving. Er is ruimte voor maximaal 70 deelnemers per (be)spreekuur.

De VNG organiseert tweemaal per week een (be)spreekuur voor gemeenten. De (be)spreekuren gaan over actuele onderwerpen die per week kunnen veranderen op basis van wat er speelt binnen de afhandeling van de kinderopvangtoeslagaffaire. Ook organiseren wij (be)spreekuren over onderwerpen waar gemeenten regelmatig vragen over stellen. Denk hierbij aan de samenwerking tussen gemeenten en de Belastingdienst of de rol van de Persoonlijk Zaakbehandelaar. Tijdens het (be)spreekuur kunt u onderling best practices delen of andere gemeenten om advies te vragen. De agenda kan wijzigen naar aanleiding van actualiteiten.

In het nieuws

• Omroep Flevoland – Kerstpakketten voor gedupeerden toeslagen
• De Gelderland – Esther was de dupe van de toeslagenaffaire en helpt nu lotgenoten
• Omroep Flevoland – Wethouder ‘onthutst’ over uit huis geplaatste kinderen
• RTL Nieuws – Inspecties gaan uithuisplaatsingen kinderen toeslagenouders onderzoeken
• RTV Drenthe – Assen heeft 152 gedupeerden van toeslagenaffaire in beeld
• Brabants Dagblad – Heusden scheldt ouders toeslagenaffaire belastingschuld bij gemeente kwijt
• NOS – Fiscus controleerde lage inkomens extra bij controle op toeslagen

Voor vragen, opmerkingen en suggesties kunt u mailen naar hersteloperatie@vng.nl of bellen naar 070 373 82 32.