Nieuwsbrief ondersteuning gedupeerde ouders kinderopvangtoeslagaffaire – 1 april 2022

Om gemeenten bij te staan, heeft de VNG het herstelpunt voor gemeenten ingericht. Gemeenten kunnen daar terecht voor vragen over de uitvoeringstaken van gemeenten voor (mogelijk) gedupeerde ouders van de kinderopvangtoeslag. U ontvangt deze nieuwsbrief, omdat u bent aangemeld als aanspreekpunt voor het te voeren beleid of het aanspreekpunt bent voor ouders en hun toeslag partners in uw gemeente. In deze nieuwsbrief houden wij u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en beschikbare middelen voor de uitvoering.

In deze nieuwsbrief aandacht voor:

• Procesinformatie voor gemeenten
• Maandag 4 april start landelijk ondersteuningsteam ouders met uithuisgeplaatste kinderen
• Kwalitatieve enquête hersteloperatie gemeenten
• Ondersteuning ouders in het buitenland
• Ouderonderzoek en -bejegening
• Nieuws vanuit de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT)
• Kwijtschelden van publieke schulden
• Webinar loket private schulden
• Private en publieke zakelijke schulden proces in relatie tot deminimis
• Kamerbrief aflopen moratorium
• Bezwaar en beroep private schulden aanpak
• Pas op voor nep-telefoontjes die van UHT lijken te komen
• (Be)spreekuren voor gemeenten
• In het nieuws

Procesinformatie voor gemeenten

Maandag 4 april start landelijk ondersteuningsteam ouders met uithuisgeplaatste kinderen
Afgelopen week was er veel aandacht rondom uithuisplaatsingen gerelateerd aan de toeslagaffaire in de media. Vanaf maandag 4 kunnen gedupeerde ouders en/of hun uithuisgeplaatste kinderen zich melden bij het speciaal hiervoor opgerichte Ondersteuningsteam (OT). Het OT helpt ouders en kinderen inzicht geven in de reden voor de uithuisplaatsing en kijkt samen met ouders en kinderen welke wensen en behoeften er bij hen leven. De aanpak draait om erkenning en inzicht bieden, niet per se om gezinshereniging. Iedere casus heeft maatwerk nodig en dat wordt geboden. De afgelopen weken heeft het OT de aanpak getoetst met een beperkt aantal ouders en kinderen. De eerste ervaringen van ouders en kinderen zijn positief. 

Het OT is onafhankelijk en staat naast de ouder. Ze helpen met het leggen van contact met bijvoorbeeld de jeugdzorgketen. Ze nemen dus niet de rol of verantwoordelijkheden van de keten over. De aanpak sluit daarnaast aan bij de bestaande brede ondersteuning die gemeenten bieden vanuit steunpunten, via contactpersonen kinderopvangtoeslag en bij de ondersteuning vanuit bijvoorbeeld Jeugdzorg Nederland en GI’s. In de aankomende nieuwsbrief ontvangt u van ons een handreiking Uithuisplaatsingen die de aanpak, rollen, verantwoordelijkheden en contactmogelijkheden bevat.

Het OT is er voor gedupeerde ouders en kinderen die nu of in het verleden te maken hebben gekregen met een uithuisplaatsing, zowel in het kader van een kinderbeschermingsmaatregel als zonder. Ouders kunnen zich direct aanmelden voor ondersteuning bij het OT (www.hetondersteuningsteam.nl / contact@hetondersteuningsteam.nl), via de lokale hersteloperatie of via de jeugdzorgketen.

Heeft u nu al vragen over een uithuisplaatsing bij een gedupeerde ouder of het aanmeldproces? Stel die aan ons via hersteloperatie@vng.nl.

Kwalitatieve enquête hersteloperatie gemeenten
Begin maart heeft marktonderzoeksbureau Motivaction namens VNG een enquête naar alle Nederlandse gemeenten gestuurd. Deze enquête wordt tweemaal per jaar verstuurd en de uitkomsten geven ons inzicht in de stand van zaken van de hersteloperatie toeslagen op lokaal niveau. Deze inzichten gebruiken we om de Tweede Kamer en het Kabinet te informeren en daarnaast om te kijken waar we vanuit de VNG onze leden kunnen ondersteunen in hun werkzaamheden. Wij zijn zeer verheugd met de hoge respons en daarmee het grote aantal gedupeerde ouders dat hiermee wordt vertegenwoordigd. Hartelijk dank daarvoor! In september versturen wij opnieuw de enquête en hopen we wederom op uw medewerking en een representatieve uitkomst. De uitkomsten van de enquête worden verwerkt in de 10e Voortgangsrapporage (verschijnt komende week) en presenteren we aan u in het bespreekuur van 21 april.

Ondersteuning ouders in het buitenland
Deze week is op verzoek van de Tweede Kamer een brief naar de Tweede Kamer verstuurd rondom de ontwikkelingen voor de ondersteuning aan (mogelijk) gedupeerde ouders die woonachtig zijn in het buitenland. In de brief wordt de aanpak en organisatie van de ondersteuning aan deze groep ouders uiteengezet. Ook kunt erin terugvinden welke rol gemeenten daarbij wel en niet spelen.

Ouderonderzoek en - bejegening
Voor de herijking zijn 1.085 gedupeerde ouders gesproken om te begrijpen wat nodig is voor het herstel. Over de uitkomsten hiervan hebben Caroline Beck en Hanneke Hövels in het (be)spreekuur van 15 maart gesproken met gemeenten. Een mooi uur met een gesprek over de tijd die het vergt om vertrouwen op te bouwen - het 'vasthouden' van de contactlijn en een mooie tip om in het gesprek met ouders aan te geven dat de gemeente een speciale afdeling beschikbaar heeft die anders werkt dan de reguliere afdelingen. De gedeelde slides vindt u hier. Het gehele onderzoek van Motivaction vindt u op tweedekamer.nl. Tijdens het (be)spreekuur is gevraagd om de postkaarten die gebruikt worden voor verzending naar ouders te delen. We willen deze voorbeelden graag bundelen en koppelen aan de routekaart. Maakt uw gemeente gebruik van een dergelijke uitnodigende kaart, mail deze dan naar hersteloperatie@vng.nl.

Nieuws vanuit de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT)

Kwijtschelden van publieke schulden - DUO
Bij het (be)spreekuur van 3 maart jl. is er een terugkoppeling beloofd met betrekking tot de kwijtschelding van publieke schulden ten aanzien van DUO, omdat deze terugkoppeling ook van toepassing kan zijn voor mensen die niet deel hebben genomen aan het (be)spreekuur.

Op de website van de Belastingdienst/toeslagen is een overzicht te vinden van de publieke schulden die worden kwijtgescholden. Ten aanzien van DUO schulden het volgende:

• Alle studieschulden van gedupeerden en hun toeslagpartners die openstonden op het peilmoment 31 december 2020. - Kwijtgescholden? Ja
• Alle inburgeringsleningen van gedupeerden en hun toeslagpartners die openstonden op het peilmoment 31 december 2020. - Kwijtgescholden? Ja
• Alle schulden die voortkomen uit aantoonbare fraude, misbruik of strafbaar gedrag. - Kwijtgescholden? Nee

DUO scheldt dus alle openstaande studieschulden kwijt die niet voortkomt uit fraude, misbruik of strafbaar gedrag. De beleidsregel is ook hier terug te vinden. Gedachte is dat het hier een prestatiebeurs of aanvullende beurs betreft die direct gerelateerd is aan het volgen van een studie.

Webinar loket private schulden
Op 10 maart jl. vond het derde gezamenlijke webinar plaats over de Private Schuldenaanpak. In dit webinar namen het ministerie van Financiën, Sociale Banken Nederland (SBN) en de VNG de luisteraars mee in de huidige stand van zaken rond dit onderdeel van de schuldenaanpak. Private zakelijke schulden, de noodprocedure voor gedupeerden waarvan het moratorium eindigt en andere actuele onderwerpen passeerden de revue. Heeft u het webinar gemist, dan kan u deze hier terugkijken.

Private en publieke zakelijke schulden proces in relatie tot de deminimis
Voor het afhandelen van publieke en private zakelijke schulden is een nieuw proces overeengekomen voor het afhandelen ervan in relatie tot de mogelijke overschrijding van de deminimis (maximaal €200.000,- ondersteuning vanuit de overheid en voor sommige sectoren is het maximale ondersteuningsbedrag lager). Publieke zakelijke schulden worden afgehandeld door de publieke schuldeisers en private zakelijke schulden via het loket van Sociale Banken Nederland (SBN). Mocht er een kans zijn op het overschrijden van de deminimis, dan begeleidt een centraal team – ingericht door het Ministerie van Financiën - de gedupeerde in dit proces. Gezamenlijk worden schulden in kaart gebracht, beoordeeld en bepaald of zakelijke schulden kunnen worden opgelost. Zie hier het schematische overzicht voor beide processen.

Kamerbrief aflopen moratorium
Voor steeds meer gedupeerde ouders loopt het moratorium af. Om te voorkomen dat deze ouders in het geval zij toch nog schulden open hebben staan door een gerechtsdeurwaarder worden geconfronteerd met een uithuiszetting of executie van beslagleggingen, wordt alles op alles gezet om de ouders binnen de beleidskaders zo snel mogelijk schuldenvrij te krijgen. Vanuit de private schuldenaanpak worden alle ouders waarvan binnenkort het moratorium afloopt, gebeld door SBN. Daarnaast is er een noodprocedure ingericht voor gedupeerde ouders waarbij uithuiszetting of executie van beslaglegging dreigt. Deze noodprocedure kan door een gedupeerde ouder gestart worden door voor noodgevallen contact op te nemen met het UHT serviceteam via het gratis telefoonnummer 0800-2 358 358 en direct geholpen worden.

Vanuit de Kamer zijn er moties ingediend door een aantal Kamerleden met de strekking dat geen enkele beslaglegging mag worden geëxecuteerd dan wel dat geen enkele gedupeerde ouder uit huis mag worden gezet. Tevens is de staatssecretaris verzocht om te onderzoeken of het moratorium kan worden verlengd. De staatssecretaris heeft de kamer hierover recent met een kamerbrief geïnformeerd.

Bezwaar en beroep private schuldenaanpak
De bezwaar en beroep procedure voor de private schuldenaanpak is nog niet gereed. De formulering van deze procedure kan ook nog enkele maanden duren. Wel kunnen gedupeerde ouders hun eventuele bezwaar en beroep op een ontvangen beschikking voor de private schulden gewoon indienen. De gegevens om bezwaar te maken, staan op de beschikking.

Pas op voor nep-telefoontjes die van UHT lijken te komen
De afgelopen weken zijn er oplichters actief die zeggen namens Herstel toeslagen (UHT) te bellen. Ze proberen uw adresgegevens en andere gegevens te achterhalen. Geef deze nooit zomaar.

(Be)spreekuren voor gemeenten

De onderwerpen van (be)spreekuren worden vastgesteld aan hand van actuele thema’s. U kunt de presentaties van de (be)spreekuren terugvinden op deze SlideShare pagina.

• Donderdag 7 april: Ethisch bespreekuur
• Donderdag 14 april Financiële Ondersteuning bij grote bedragen
• Donderdag 21 april Terugkoppeling 10e VGR
• Donderdag 28 april Inloopspreekuur (i.v.m. Koningsdag)

Per (be)spreekuur staat 1 uur gepland. U kunt zich opgeven via dit formulier. U ontvangt hierna een link naar de ontmoeting via Teams. Mocht u de dag er voor geen link hebben ontvangen, mail dan naar hersteloperatie@vng.nl. Mogelijk is de bevestigingsmail in uw spam terecht gekomen. Werkt de link niet? Dat kan liggen aan uw Citrix omgeving. Open de aanmeldlink bij voorkeur buiten de Citrix omgeving. Er is ruimte voor maximaal 70 deelnemers per (be)spreekuur.

De VNG organiseert (be)spreekuren voor gemeenten. De (be)spreekuren gaan over actuele onderwerpen die per week kunnen veranderen op basis van wat er speelt binnen de afhandeling van de kinderopvangtoeslagaffaire. Ook organiseren wij (be)spreekuren over onderwerpen waar gemeenten regelmatig vragen over stellen. Denk hierbij aan de samenwerking tussen gemeenten en de Belastingdienst of de rol van de Persoonlijk Zaakbehandelaar. Tijdens het (be)spreekuur kunt u onderling best practices delen of andere gemeenten om advies te vragen. De agenda kan wijzigen naar aanleiding van actualiteiten.

In het nieuws

Hieronder treft u een verzameling berichten uit de media van de afgelopen periode.

• Trouw - Belastingdienst geeft vaak geen inzage in vermelding op beruchte zwarte lijst
• Omroep West - Van toeslagenmoeder naar Haagse raad: 'Er zijn mensen nodig die weten hoe het voelt
• Zoetermeersdagblad - Gemeente wil meer gedupeerden Toeslagenaffaire helpen
• NRC - Gezellig zitten ze op de bank, de slachtoffers van de overheid
• Een Vandaag - Slachtoffer van toeslagenaffaire Sylvana krijgt tweede compensatie: 'Maar is eigen geld waarmee je schulden aflost'
• Volkskrant - Haar compensatie is toegezegd, toch dreigt toeslagenouder Sylvana uit haar huis te worden gezet. 
• Rijnmond - Fotograaf maakt portretten van slachtoffers toeslagenaffaire: 'Ik stond te janken achter de camera'
• Metro - Peter Omtzigt is vertrouwen regering in toeslagenaffaire kwijt
• HartvanNederland - Omtzigt wil meldpunt voor hereniging uithuisgeplaatste kinderen

Voor vragen, opmerkingen en suggesties kunt u mailen naar hersteloperatie@vng.nl of bellen naar 070 373 82 32.