Nieuwsbrief Schulden voor invorderingsmedewerkers – mei

Invorderingsmedewerkers van gemeenten en belastingsamenwerkingen hebben te maken met wetswijzigingen in het schuldendomein en de hersteloperatie van de kinderopvangtoeslagaffaire. Zowel de wetswijzigingen als de hersteloperatie hebben (veel) invloed op uw dagelijkse werkzaamheden. In deze nieuwsbrief informeren wij u over al deze ontwikkelingen en de implementatieondersteuning die wij bieden. U heeft zich aangemeld als contactpersoon invordering bij de Belastingdienst/Toeslagen in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire en daarom ontvangt u deze nieuwsbrief.

In deze nieuwsbrief aandacht voor

• Hersteloperatie Toeslagen
• Stand van zaken hersteloperatie
• Proces opstarten invordering
• Zakelijke schulden
• Compensatiebedrag wordt niet vrijgelaten bij vermogenstoets lokale belastingen
• Wetswijzigingen schulden
• Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (Wvbvv)
• Reactie VNG op Verzamelwet SZW 2023
• Wet stroomlijning keten voor derdenbeslag (Wskd)
• Procesupdate Wskd, wat kunnen gemeenten wanneer (niet) verwachten?
• Algemeen
• Oekraïense vluchtelingen en kwijtschelding
• Gevolgen eenmalige energietoeslag voor kwijtschelding
• 23 mei en 2 juni webinars convenant minnelijke schuldhulpverlening NVVK

Hersteloperatie Toeslagen

Stand van zaken hersteloperatie
Actuele cijfers over het herstel van de toeslagen vindt u hier. Deze cijfers geven inzicht in de recente ontwikkelingen en worden wekelijks ververst.

Inmiddels hebben ruim 53.000 ouders zich gemeld voor de Catshuisregeleling. Ouders hebben aangegeven niet tevreden te zijn over het herstelproces. Zij hebben meer behoefte aan persoonlijk contact, bredere hulp en een sneller proces. Het zorgvuldig vaststellen van het financiële herstel waar de ouder recht op heeft is zeer tijdrovend gebleken. Daarnaast blijkt vaak dat alleen bieden van financieel herstel niet voldoende is voor gedupeerde ouders om een nieuwe start te maken. Deze inzichten hebben ertoe geleid dat het kabinet in samenwerking met VNG heeft ingezet op een herijking van het herstelproces. Het proces van de herijking gaat nu de vierde fase in. Dit houdt in dat de oplossingsrichtingen zijn geëvalueerd op impact, haalbaarheid en uitlegbaarheid. De volgende stap is dat de uitvoeringstoetsen worden uitgewerkt en vervolgens de implementatie kan worden voorbereid. Gemeenten en UHT trekken hierin samen op.

Proces opstarten invordering
Inwoners kunnen vanaf december 2021 een beschikking ontvangen dat zij niet erkend worden als gedupeerde ouder. Dit betekent dat bij hen na de integrale beoordeling door de Belastingdienst/Toeslagen niet of onvoldoende vast is komen te staan dat zij zijn gedupeerd door het handelen van de Belastingdienst/Toeslagen bij het toekennen of terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Een stappenplan voor het opstarten van incasso, vindt u in de Handreiking opstarten invordering.

Zakelijke schuldenproces in relatie tot de deminimis
Voor het afhandelen van publieke en private zakelijke schulden is een nieuw proces overeengekomen voor het afhandelen ervan in relatie tot de mogelijke overschrijding van de deminimis (maximaal €200.000,- ondersteuning vanuit de overheid. Voor sommige sectoren is het maximale ondersteuningsbedrag lager). Publieke zakelijke schulden worden afgehandeld door de gemeente en private zakelijke schulden via het loket van Sociale Banken Nederland (SBN). Mocht er een kans zijn op het overschrijden van de deminimis, dan is er inmiddels door het ministerie van Financiën een centraal team ingericht die dit beoordeelt en in behandeling neemt. Zie hier het schematische overzicht voor beide processen.

Het compensatiebedrag wordt niet vrijgelaten bij vaststelling vermogen bij reguliere kwijtschelding gemeentelijke en waterschapsbelasting
Regelmatig krijgen wij de vraag of het ontvangen compensatiebedrag wordt vrijgelaten bij het vaststellen van het vermogen in het kader van de reguliere kwijtschelding voor gemeentelijke belastingen. Bij het bepalen of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding van de lokale belastingen, telt het compensatiebedrag dat de gedupeerde ouder kreeg wel mee bij het vaststellen van het vermogen. Er is geen vrijlating in de wet opgenomen.

Dit is op 29 oktober 2021 door de Ministeriële Commissie Herstel Toeslagen (MCTH) besloten. Als reden is genoemd dat deze belastingen er zijn om ‘mee te betalen voor het gebruik van overheidsvoorzieningen’. Iedereen die dat kan, moet hier ook aan meebetalen. Het besluit van de MCTH vindt u hier.

Wetswijzigingen schulden

Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (Wvbvv)

Bestuurlijke reactie VNG op Verzamelwet SZW 2023
Op verzoek van minister Schouten van SZW heeft de VNG een bestuurlijke reactie gegeven op de consultatie van de concept ‘Verzamelwet SZW 2023’.

De voorgenomen wetswijziging beoogt een tweetal specifieke situaties te corrigeren. Bij hoge woonkosten kunnen burgers verzoeken om de beslagvrije voet te verhogen. In de praktijk blijkt dat de situaties waarin dit mogelijk is onbedoeld te beperkt zijn. Dit betekent dat op dit moment bepaalde groepen inwoners met hoge woonkosten onvoldoende worden beschermd in hun bestaansminimum. De voorgestelde wijzigingen van artikel 475da hebben als doel hiervoor een oplossing te bieden. Daarnaast wordt een foutieve verwijzing naar een norminkomen in de Wet op de huurtoeslag die niet meer van toepassing is gecorrigeerd.

VNG heeft in de brief aangegeven verheugd te zijn met deze aanpassing, die mede op ons verzoek tot stand gekomen is. Wel zijn er nog een aantal vragen ter verduidelijking gesteld. Zo zijn wij o.a. benieuwd naar de periode waarin de verhoging door woonkosten mag worden meegenomen, en ook hoe de verhoging door woonkosten zicht verhoudt tot het uitgangspunt dat altijd 5% van het daadwerkelijke inkomen moet worden afgelost. Verhoging van woonkosten kan namelijk betekenen dat die 5% feitelijk niet beschikbaar is. Daarnaast zijn we van mening dat de woonkosten die mogen worden meegenomen verder moeten worden verduidelijkt. Hierdoor is het voor inwoners en hun belangenbehartigers nu niet helder waar recht op is. Verduidelijking draagt bij aan een uniforme berekening van de beslagvrije voet.

Behalve een reactie op de Verzamelwet hebben we ook nog een tweetal andere punten onder de aandacht gebracht. Het eerste punt betreft de griffierechten bij het verzoek om toepassing van de hardheidsclausule. Deze griffierechten zijn naar de mening van de VNG een te hoge drempel voor inwoners om een beroep te doen op de hardheidsclausule. Het tweede punt betreft de beslagvrije voet voor AOW’ers. Met de invoering van de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet wordt geen onderscheid meer gemaakt in leeftijdscategorieën in de berekening van de beslagvrije voet. Voor alle leeftijden is de hoogte van de beslagvrije voet gekoppeld aan de bijstandsnorm van 21 – 65 jaar. AOW’ers zijn er hierdoor behoorlijk op achteruit gegaan. Ouderen hebben veelal hogere (chronische) zorgkosten en tegelijkertijd geen mogelijkheden meer om hun inkomen te vergroten. Hierdoor ontstaat een structureel onevenredige hardheid.

Wet stroomlijning keten voor derdenbeslag (Wskd)

Procesupdate Wskd, wat kunnen gemeenten wanneer (niet) verwachten?
De verwachting was dat we u als gemeente in Q1 2022 konden informeren over de definitieve planning van de Wskd. Helaas is deze nog niet beschikbaar. VNG volgt het proces op de voet en is gestart met het maken van een plan voor de implementatieondersteuning. Zodra er meer bekend is over de definitieve planning publiceren we deze in de nieuwsbrief. Ook starten we dan de implementatieondersteuning aan gemeenten op.

Algemeen

Oekraïense vluchtelingen en kwijtschelding
Bij het beoordelen van het recht op kwijtschelding wordt rekening gehouden met kostendelers. Dat zijn personen van 21 jaar of ouder die samen met een belastingschuldige op één adres wonen. Bij kostendelers wordt met een lagere kwijtscheldingsnorm gerekend, omdat ervan uit wordt gegaan dat de vaste lasten gedeeld kunnen worden met medebewoners. In de Handreiking Gemeentelijke Opvang Oekraïners (GOO) worden gemeenten verzocht de kostendelersnorm in ieder geval de eerste zes maanden niet toe te passen wanneer bijstandsgerechtigden vluchtelingen uit Oekraïne tijdelijk in huis opnemen. Hoewel dit is geschreven vanuit het perspectief van toekennen van uitkeringen, ligt het voor de hand om ook bij het beoordelen van kwijtscheldingsverzoeken Oekraïense vluchtelingen niet als kostendelers aan te merken. 

Met het rijk is niets afgesproken over de behandeling van Oekraïense vluchtelingen die een zelfstandige woonruimte bewonen en daar ingeschreven staan. In beginsel zijn Oekraïense vluchtelingen belastingplichtig voor de lokale belastingen als aan het belastbaar feit wordt voldaan. Mogelijk komen zij in aanmerking voor kwijtschelding, als zij over onvoldoende middelen van bestaan beschikken.

Gevolgen eenmalige energietoeslag voor kwijtschelding
Huishoudens met een laag inkomen kunnen in 2022 een eenmalige energietoeslag van € 800,- krijgen. Met dit extra geld kunnen zij een deel van de energiekosten betalen.

Het bedrag wordt uitgekeerd als bijzondere bijstand en wordt niet als inkomen in aanmerking genomen bij het beoordelen van kwijtscheldingsverzoeken.

Als iemand op het moment van aanvragen van kwijtschelding de tegemoetkoming nog niet heeft gebruikt voor het betalen van de energierekening, dan is het redelijk om het bedrag aan bijzondere bijstand ook niet mee te tellen als vermogen omdat het gaat om ondersteuning voor noodzakelijke kosten die iemand zelf niet kan betalen (zie voorbeeld Nationale Ombudsman).

23 mei en 2 juni webinars convenant minnelijke schuldhulpverlening NVVK
Sinds april kunnen lokale overheden en uitvoeringsorganisaties aansluiten op het convenant Lokale Overheid. Het convenant Lokale Overheid regelt het proces van minnelijke schuldhulpverlening snel en uniform. Alle lokale overheden en uitvoeringsorganisaties kunnen toetreden: gemeenten, waterschappen en samenwerkingsverbanden op gebied van belastingheffing en sociale kredietverlening. De VNG ondersteunt dit convenant van harte en adviseert gemeenten zich bij het convenant aan te sluiten.

Op maandag 23 mei en donderdag 2 juni 2022 organiseert de NVVK samen met de VNG webinars speciaal voor gemeenten in de rol van schuldeiser om meer informatie te verschaffen over de inhoud van het convenant.

Meer informatie en aanmelden voor de webinars kan via deze links:

• Webinar maandag 23 mei 2022 van 11:00 uur tot 12:00 uur
• Webinar donderdag 2 juni 2022 van 14:00 uur tot 15:00 uur