Samen bouwen we aan een sterk en veerkrachtig schuldendomein!

Gemeenten werken, samen met ketenpartners, aan het voorkomen en terugdringen van schulden bij inwoners. Gemeenten staan dichtbij inwoners als direct bereikbare en zichtbare overheid. De VNG ondersteunt gemeenten met handvatten en praktische voorbeelden in hun rol en ambities rond het voorkomen en klein houden van schulden, het oplossen van schulden en het ondersteunen en begeleiden van inwoners met financiële zorgen of schulden. Ook biedt de VNG gemeenten de mogelijkheid elkaar te vinden en met elkaar te bouwen aan een integrale aanpak van schulden waarin de inwoner centraal staat. De afgelopen drie jaar bouwden we aan het schuldendomein vanuit het subsidieprogramma Verbinden Schuldendomein. De komende periode bouwen we vanuit de reguliere organisatie van de VNG verder aan een toekomst zonder schulden.

Vroegsignalering

Samen leren wat echt werkt in vroegsignalering 

Laatste kans: u kunt nog meedoen met de Expeditie Vroegsignalering van de NVVK! Net als de gemeente Nijmegen het aantal contacten met inwoners met een betalingsachterstand verdubbelen? Geef u dan snel op voor de Expeditie Vroegsignalering. Er zijn nog een paar plekken beschikbaar in de voorlopig laatste editie.

Wet vereenvoudiging Beslagvrije voet

Wat betekent de wijziging van de Wet op de huurtoeslag voor de BVV? 

Per 1 januari 2026 wijzigt de Wet op de huurtoeslag opnieuw. Daardoor krijgen meer mensen recht op huurtoeslag en kunnen zij makkelijker inschatten wat er gebeurt als hun inkomen stijgt. Bij het vaststellen van de beslagvrije voet (BVV) wordt o.a. rekening gehouden met woonkosten en recht op huurtoeslag. Het is daarom belangrijk dat de toeslagen waar recht op is zijn aangevraagd. Door wijzigingen in de huurtoeslag kan de BVV ook veranderen als deze herberekend wordt. De BVV kan ook lager uitvallen. Voor bestaande beslagen of verrekeningen is het daarom niet noodzakelijk om eerder te herberekenen, tenzij de beslagene daarom verzoekt. Voor vragen over de BVV kunnen mensen terecht bij de beslaglegger. Een proefberekening voor 2026 maken kan vanaf 21 november 2025. 

Handreiking

Schuldhulpverlening

De VNG ondersteunt gemeenten bij de implementatie en uitvoering van hun taken binnen het Schuldendomein. Daarvoor zijn in de afgelopen jaren veel verschillende (online) ondersteuningsproducten ontwikkeld. Om gemeenten hierin nog beter overzicht te bieden is alle informatie over schuldhulpverlening nu samengebracht in één overzichtelijk naslagwerk: de handreiking Schuldhulpverlening. 

De handreiking Schuldhulpverlening biedt gemeenten praktische handvatten voor schuldhulpverlening op beleids- en uitvoeringsniveau. De inhoud van de handreiking is gebaseerd op huidige wetgeving en sluit aan bij landelijke ontwikkelingen zoals de elementen basisdienstverlening. In de handreiking wordt aandacht besteed aan de integrale (gemeentelijke) samenwerking en complexe vraagstukken waarover gemeenten ons de afgelopen jaren veel vragen stelden. 

Forum vraag van de week

Informatie over schuldhulpverlening

De gemeente Enschede deelde daarop hun project 'digitaal luisteren', waarin zij samen met andere Twentse gemeenten een webpagina gebaseerd hebben op zoektermen die inwoners met financiële zorgen zelf gebruiken. Meer weten? Zelfs tips delen? Klik dan snel door naar ons (besloten) forum Armoede en Schulden! 

Basisdienstverlening Schuldhulpverlening

Welk meetinstrument gebruikt u voor de systematische intake? 

Gemeenten kiezen zelf met welk meetinstrument zij willen werken. De VNG ontwikkelde verschillende varianten van een praktische gespreksplaat en diverse meetinstrumenten voor de intake. Ze staan als te downloaden bijlagen in de handreiking Begeleiding 

Basisdienstverlening Schuldhulpverlening

Contact bij terugval: een kans om te leren

Met financiële begeleiding werken we toe naar een duurzame oplossing, maar terugval is niet altijd te voorkomen. Dit kan bijvoorbeeld komen door een te laag inkomen of een ingrijpende gebeurtenis (life event). Daarnaast hoort terugval bij gedragsverandering en kan het worden gezien als een leerproces. Door terugval te accepteren en samen te bespreken - dit kan ook met een vrijwilliger in de rol van maatje of buddy - blijft hulp effectief. Contact bij terugval is één van de elementen van de Basisdienstverlening Schuldhulpverlening. 

Productcatalogus op de routekaart 

Nu ook informatie over updates op de routekaart

Om u als gebruiker beter inzicht te geven in recente aanpassingen aan de website van de routekaart, hebben we een nieuwe pagina met updates toegevoegd. 
Op deze pagina vindt u in één oogopslag alle recente wijzigingen, overzichtelijk gesorteerd per rol. Zo ziet u direct wat er veranderd is, wat voor u relevant is, en wanneer de aanpassing is doorgevoerd. Of u nu beleidsmaker, schuldhulpverlener of manager bent, deze pagina helpt u om snel en gericht te werken met de meest actuele informatie. 

Indeling website en nieuwsbrief vernieuwd

Vanaf deze week bieden we u de website en nieuwsbrief aan in een nieuwe indeling. We volgen daarbij de gezamenlijke ambities die gemeenten hebben in het lokale schuldendomein:

• Schulden voorkomen en klein houden

• Schulden oplossen

• Inwoners ondersteunen en begeleiden

Op de website vindt u per ambitie de ondersteunende handreikingen en producten. In de nieuwsbrief delen we per ambitie actuele ontwikkelingen, dienstverlening en praktische informatie. Per ambitie komen vanzelfsprekend ook de elementen basisdienstverlening en inhoudelijke actualiteiten over de routekaart Financiële Zorgen aan de orde. 

Schuldenmail en schuldentelefoon

Eind dit jaar ronden we het programma Verbinden Schuldendomein af. De mailbox schulden@vng.nl blijft ook daarna bestaan, maar zal minder vaak worden uitgelezen. Daardoor kan het antwoord wat langer op zich laten wachten. Het rechtstreekse telefoonnummer (070) 37 38 393 komt vanaf 22 december te vervallen. De VNG blijft uiteraard bereikbaar.

Daarnaast blijft het (besloten) Forum Armoede & Schulden beschikbaar voor gemeenten om vragen te stellen en ervaringen te delen met andere gemeenten en met de VNG. 

Bijeenkomsten

Heeft u zich al aangemeld?

Hiernaast hoort u wat de partners van Samen Opgeteld afgelopen tijd ondernamen om schulden bij jongeren te voorkomen. En nemen we u mee in de werkwijze, de behaalde resultaten en de opgeleverde ondersteuningsproducten van het programma Verbinden Schuldendomein. De plenaire aftrap is om 10:30 uur en we sluiten rond 16:15 uur af met een borrel.

Een kleine greep uit de workshops:

Gokproblemen in beeld: luisteren, leren en in gesprek

Gokproblemen, online én offline, nemen toe en vragen om een proactieve aanpak. Medewerkers in de schuldhulpverlening en het bredere sociaal domein vormen een cruciale schakel in het herkennen van deze problemen. Aan de hand van geanonimiseerde casussen (audio) kunt u in deze workshop oefenen met het herkennen en bespreken van gokproblemen. Ook hoort u meer over de nieuwe handreiking over gokproblemen van IVO en Platform31. Beleidsadviseurs leren wat ze kunnen doen om gokproblemen op de lokale agenda te zetten. Interessant voor zowel professionals als beleidsadviseurs die gokproblemen in hun gemeente willen aanpakken.

Jongerenwerk als partner in een gemeentelijke integrale aanpak van armoede en schulden

Jongerenwerkers zijn onmisbaar om armoede en schulden onder jongeren te bestrijden, zo blijkt uit een recent onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam in samenwerking met 15 jongerenwerkorganisaties. Onderzoekster/projectleider Jodi Mak van de HvA legt in deze workshop uit hoe dit zit. En jongerenwerker Murat Dogan van WijkZ in Den Haag vertelt welke acties hij heeft ondernomen om armoede en schulden aan te pakken. Daarna volgt een creatief gesprek met de deelnemers over hun eigen praktijk en hoe het jongerenwerk daarin een (grotere) rol speelt/kan spelen. Interessant voor iedereen die met jongeren werkt.

Agenda online bijeenkomsten

• 27 november | (Be)spreekuur: Routekaart Financiële Zorgen in de Praktijk: Hoe werken gemeenten er mee?

Model beleidsregels schuldhulpverlening beschikbaar

Als gemeente heeft u de wettelijke taak om schuldhulpverlening te bieden aan uw inwoners. Om u hierbij te ondersteunen en een integrale aanpak te stimuleren, ontwikkelde de VNG samen met gemeenten een model beleidsregels schuldhulpverlening. De beleidsregels zijn toekomstbestendig gemaakt door de elementen basisdienstverlening schuldhulpverlening en het inwonersperspectief uit het basisproces van de routekaart Financiële Zorgen erin te verwerken. Dit zijn facultatieve bepalingen die u op een zelfgekozen moment kunt opnemen. De model beleidsregels en een handige implementatiehandleiding downloadt u hier. 

Voorbeeld-DPIA schuldhulpverlening beschikbaar

Bij de uitvoering van de gemeentelijke schuldhulpverleningstaken, worden persoonsgegevens verwerkt van inwoners met financiële zorgen en/of (dreigende) problematische schulden. Dat kan leiden tot risico’s voor deze inwoners. Een DPIA heeft tot doel om de risico’s van de verwerking voor de betrokkenen in kaart te brengen en de juiste maatregelen te treffen. Er is nu een voorbeeld-DPIA beschikbaar, om gemeentelijke medewerkers te ondersteunen die de DPIA voor het werkproces schuldhulpverlening moeten opstellen. 

Aanmelden nieuwsbrief Stroomlijning Keten voor Derdenbeslag

De uitvoering van het akkoord is inmiddels door de verschillende partijen opgestart. Vanaf eind november worden gemeenten regelmatig over de ontwikkelingen en voortgang geïnformeerd via een nieuwsbrief. Wilt u deze nieuwsbrief ontvangen? Klik op de button om u aan te melden.

Nieuwe regels voor Buy Now, Pay Later

Het aantal jongeren met betalingsproblemen en schulden neemt flink toe. Dat komt onder meer door achterafbetaaldiensten zoals Klarna en Riverty. Strengere regelgeving voor achteraf betalen wordt eind 2026 ingevoerd. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voert daarom samen met Wijzer in Geldzaken de campagne ‘Betaal Later Kater’. De campagne richt zich op jongeren tussen de 15 en 21 jaar en informeert hen over de risico’s van achteraf betalen om zo geldproblemen te voorkomen. Veel jongeren stellen aankopen uit tot Black Friday en laten zich in deze periode verleiden tot impulsaankopen. Er is een communicatietoolkit beschikbaar.