Invorderingsmedewerkers van gemeenten en belastingsamenwerkingen hebben te maken met wetswijzigingen en actuele ontwikkelingen in het schuldendomein en de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire. Zowel de wetswijzigingen als de hersteloperatie hebben (veel) invloed op uw dagelijkse werkzaamheden.

In deze nieuwsbrief houden wij u zo goed mogelijk van al deze ontwikkelingen op de hoogte. U ontvangt deze nieuwsbrief, omdat u bent aangemeld als contactpersoon invordering in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire of als contactpersoon in het schuldendomein. Is de nieuwsbrief niet van toepassing voor u, maar wel voor een collega? We waarderen het zeer als u deze nieuwsbrief dan intern doorstuurt.

In deze nieuwsbrief aandacht voor

• Opstart invordering gedupeerden hersteloperatie

• Enquête uitvoeringstoets Wet stroomlijning ketenbeslag voor derden (Wskd)

• Data-uitvraag bij gemeenten voor de WvBvv

  • Indicatie impact opnemen kinderopvangtoeslag in BVV-berekening

  • Onderzoek naar 5%-regeling

• Nieuwe normbedragen geautomatiseerde kwijtscheldingtoets

• Programma clustering Rijksincasso – Mijn betaaloverzicht

• SZW-subsidie Verbinden Schulden 3.0 toegekend

• Expertgroep Schulden

• Kamerbrief kabinetsreactie onderzoek Msnp en Wsnp

Opstart invordering gedupeerden hersteloperatie

De Belastingdienst en Dienst Toeslagen zijn begonnen met het innen van eerder gepauzeerde vorderingen bij ouders van wie het UHT-proces is afgerond. Wij begrijpen dat de (her)start van invordering voor inwoners grote gevolgen kan hebben en in sommige gevallen kan leiden tot (nieuwe) problemen of vastlopende processen.

Via dit meldingen formulier kunt u signalen, casussen of knelpunten melden die ontstaan bij de opstart van de invordering. Met uw melding kunnen wij tijdig ondersteuning bieden en waar nodig schakelen met de Belastingdienst, Dienst Toeslagen, het Stella team en andere betrokken partijen. Zo werken we samen aan een passende oplossing voor inwoners die in de knel komen.

Neem deel aan de uitvoeringstoets Wskd

De Wet Stroomlijning Keten voor Derdenbeslag (Wskd) zorgt voor betere afstemming en gegevensuitwisseling in de beslagketen. Zo worden inwoners bij samenloop van beslagen beter beschermd en kan het bestaansminimum worden geborgd.

Gemeenten spelen hierin een sleutelrol: zij richten hun processen, gegevensuitwisseling en samenwerking met ketenpartners tijdig, haalbaar en uitvoerbaar in. De VNG ondersteunt hen daarbij met kennis, tools en praktijkgerichte ondersteuning via een gefaseerde aanpak. Daarom willen we u vragen om deel te nemen aan de uitvoeringstoets op de Wskd. U vindt alle informatie en de korte vragenlijsten op vng.nl. De vragenlijst blijft tot 13 maart beschikbaar.

Data-uitvraag bij gemeenten voor de Wvbvv

Op dit moment lopen er twee vraagstukken rond de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet:

1. Het opnemen van de kinderopvangtoeslag in de BVV‑berekening
   

2. Een onderzoek naar de 5%-regeling.

Voor beide trajecten heeft SZW ons gevraagd om informatie bij u als gemeenten op te halen. De vragen zijn specifiek en de doorlooptijd is – zoals vaak – kort. We hopen van harte dat jullie ons van input kunnen voorzien. Het zou fijn zijn om jullie reactie uiterlijk maandag 10 maart te ontvangen.

1. Indicatie impact op uitvoering voor berekening Bvv nadat inwoner gegevens over kinderopvangtoeslag aanlevert

Bij de invoering van de Wvbvv is de kinderopvangtoeslag (KOT) als enige toeslag niet opgenomen in de rekenregels. Uit onderzoek blijkt dat vooral midden- en hoge inkomens door beslag in de problemen kunnen komen omdat hun recht op KOT omlaag gaat, waardoor de netto kosten voor kinderopvang sterk stijgen. Dit kan ertoe leiden dat ouders stoppen met werken. Daarom is in 2024 aangekondigd dat wordt onderzocht hoe KOT tóch gecompenseerd kan worden binnen de BVV, totdat het nieuwe financieringsstelsel ingaat (2029).

Proces

• De voorgestelde oplossingsrichting is om KOT op een soortgelijke manier op te nemen als de ophoging woonkosten, via een handmatige berekening, waarschijnlijk op basis van het contract van de kinderopvangorganisatie.

• De beslagene moet zich melden bij de beslaglegger en een kinderopvangcontract aanleveren.

• Er zijn twee varianten onderzocht voor de rekentool; vanwege tijdsdruk wordt gekozen voor optie 1: handmatige invoer door de beslaglegger. Want geautomatiseerde gegevensuitwisseling is binnen de huidige tijdslijnen niet haalbaar.

in deze bijlage vindt u een nadere toelichting.

Wat vragen we aan u?

Het betreft nadrukkelijk een eerste indicatie. We gaan onze reactie namens gemeenten voorzien van een passende disclaimer. De input van ons en andere ketenpartners rond derdenbeslag wordt gebruikt om te bepalen of richting de bewindspersoon wordt geadviseerd om de wijziging wel of niet door te voeren. Bij een positief advies volgt op termijn een wetswijziging en een formele uitvoeringstoets.

De twee vragen die nu voorliggen zijn:

1. Welke impact heeft de voorgestelde wijziging op uw uitvoeringspraktijk?

2. Kunt u op hoofdlijnen inzichtelijk maken welke inspanning deze wijziging van uw organisatie zou vragen?

We zouden graag uw antwoorden op deze vragen ontvangen op schulden@vng.nl.

2. Inventarisatie: welke data beschikbaar bij invorderaars voor onderzoek 5%-regel 

In opdracht van SZW voeren de Hogeschool Utrecht en SEO Economisch Onderzoek onderzoek uit naar de werking van de 5%-regeling binnen de beslagvrije voet, in het kader van de wetsevaluatie. Het doel is inzicht krijgen in hoe deze regeling uitpakt voor zowel schuldeisers als voor huishoudens die — zonder toepassing van de 5%-regel — minder dan 5% of niets zouden aflossen.

Context

De 5%-regel wordt vaak verward met de reguliere 5%-afdracht, maar het zijn twee verschillende dingen. Bij de reguliere berekening komt de beslagvrije voet uit op 95% van het inkomen, waardoor 5% wordt ingehouden. De 5%-regel grijpt in wanneer de berekende beslagvrije voet hoger uitkomt dan 95% van het inkomen. De beslagvrije voet wordt dan ‘afgetopt’ zodat er toch minimaal 5% wordt afgedragen. Om de werking van de regeling te kunnen beoordelen, is o.a. data uit gemeentelijke systemen noodzakelijk. Hiermee worden onder andere omvang, kenmerken, looptijden en effecten van de regeling inzichtelijk gemaakt. Zie de bijlage voor nadere toelichting. 

Wat vragen we aan u?

De onderzoekers zijn geïnteresseerd in specifieke gegevens en willen op dit moment graag weten of deze gegevens t.z.t. beschikbaar zijn voor het onderzoek. We hebben de gevraagde data opgenomen in een handige vragenformulier. We willen u vragen dit in te vullen voor zover mogelijk. Ook als data niet beschikbaar is horen we dat graag.

Het is van belang dat we samen inzicht krijgen in wat wel en niet mogelijk is. Als nu al duidelijk is dat bepaalde data niet beschikbaar is, horen we dat graag zo spoedig mogelijk, zodat we de verwachtingen tijdig kunnen bijstellen.

Tegelijkertijd hopen wij natuurlijk van harte op zoveel mogelijk inzicht — beschikbare data zijn daarbij van grote waarde. Vanzelfsprekend wordt alle data binnen het onderzoek geanonimiseerd.

We realiseren ons dat we u in een drukke periode met twee verzoeken rond de Wvbvv benaderen. Juist daarom waarderen we het enorm als u ons wil helpen en van input kan voorzien. Alvast hartelijk dank voor de tijd en moeite! We zien uw reactie graag uiterlijk 10 maart tegemoet.

Normbedragen geautomatiseerde kwijtscheldingstoets

Voor de geautomatiseerde kwijtscheldingstoets van belastingen van gemeenten en waterschappen zijn nieuwe normbedragen vastgesteld. Hiermee kan Bureau InformatieDiensten Nederland, BIDN (voorheen het Inlichtingenbureau) voor gemeenten geautomatiseerd toetsen wie in aanmerking komt voor kwijtschelding.

De normen (voor inkomen en vermogen) gelden van maart 2026 tot en met augustus 2026. De Werkgroep Kwijtschelding van de Commissie Invordering van de LVLB stelt de normen vast. Ze worden gevalideerd door de VNG en de Unie van Waterschappen. De normbedragen zijn gebaseerd op de normen die het ministerie van SZW tweemaal per jaar vaststelt. Meer informatie over Kwijtschelding 3.0 vindt u op de website van BIDN.

Programma Clustering Rijksincasso - Mijn Betaaloverzicht

Het programma Clustering Rijksincasso (CRI) is een breed overheidsinitiatief dat gericht is op maatschappelijk verantwoorde overheidsincasso. In oktober 2023 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen waarin de regering is gevraagd te bekijken of naast rijksorganisaties ook andere overheidsorganisaties, waaronder gemeenten en waterschappen, kunnen aansluiten bij het programma CRI.

In de afgelopen maanden heeft het programma CRI een verkenning uitgevoerd, in samenwerking met de VNG, de Landelijke Vereniging Lokale Belastingen (LVLB), de Stichting Landelijke Lokale Belasting Processen (LLBP), de Unie van Waterschappen en Divosa, naar de vraag of, en zo ja, op welke onderdelen gemeenten en waterschappen zouden kunnen aansluiten.

Op basis van die verkenning zien de genoemde organisaties voldoende meerwaarde en draagvlak voor aansluiting op het onderdeel Mijn Betaaloverzicht, te starten met het belastingdomein en daarna de overige gemeentelijke domeinen, zoals het sociaal domein. Het streven is dat alle gemeenten, waterschappen en samenwerkingsverbanden aansluiten bij Mijn Betaaloverzicht zodat inwoners via een app in één overzicht alle vorderingen van de overheid kunnen zien.

De komende periode ligt de focus op het in kaart brengen van de acties die nodig zijn om gemeenten, waterschappen of samenwerkingsverbanden aan te kunnen sluiten bij Mijn Betaaloverzicht.

SZW-subsidie toegekend: we bouwen aan een nieuw programma Verbinden Schuldendomein

We delen graag dat het ministerie van SZW subsidie heeft toegekend voor de start van een nieuw programma Verbinden Schuldendomein. Het programma bouwt voort op de aanpak en geleerde lessen van het voorgaande programma en richt zich op het versterken van schuldenrust, bestaanszekerheid en de gemeentelijke schuldhulpverlening.

Het programma werkt langs drie inhoudelijke lijnen:

1. Schulden voorkomen en klein houden

2. Versterken van de schuldhulpverlening

3. Mensgerichte invordering

Binnen deze lijnen richten we ons, in samenwerking met partners, op ondersteuning aan gemeenten rond een aantal specifieke thema’s, waaronder vroegsignalering, sociale incasso, elementen basisdienstverlening schuldhulpverlening en de Wvbvv en Wskd. In onze nieuwsbrief schulden informeren we u graag verder over de inhoud, planning en vervolgstappen van het programma en houden we u op de hoogte van alle ontwikkelingen in het schuldendomein. Ook lichten we dan toe hoe we dit samen met gemeenten vormgeven. Ontvangt u de nieuwsbrief nog niet? Stuur ons dan even een mail op schulden@vng.nl.

Expertgroep Schulden

In 2026 start de expertgroep Schulden. Op dit moment zijn ongeveer veertig gemeenten aangesloten bij de expertgroep. Zij komen, ondersteund door de VNG dit jaar vier keer samen om uitvoeringsvraagstukken in het schuldendomein te bespreken, knelpunten in de uitvoering te signaleren en kennis en ervaring uit te wisselen over bijvoorbeeld de elementen van de basisdienstverlening. Wilt u deelnemen? Stuur dan een bericht naar schulden@vng.nl.

Kamerbrief Kabinetsreactie onderzoek verkorting Msnp en Wsnp

Staatssecretaris Nobel (Participatie en Integratie) informeerde eind december de Tweede Kamer over de Kabinetsreactie op het onderzoek verkorting minnelijke schuldregelingen en de Wet schuldsanering natuurlijke personen. In opdracht van SZW onderzocht de Hogeschool van Amsterdam in 2025 de verkorting van de minnelijke schuldregeling. Gelijktijdig is door het ministerie van J&V opdracht gegeven aan het Kenniscentrum Raad voor Rechtsbijstand om onderzoek te doen naar de impact van de wijzigingen in de Wsnp. De Kamerbrief bevat, mede namens de Staatssecretaris J&V, de kabinetsreactie op deze onderzoeken.

Wijziging bezoekadres ING voor betalingsvordering

Van ING ontvingen wij het bericht dat het bezoekadres dat in de Instructie postroute betalingsvordering decentrale overheden is vermeld is gewijzigd.

Het nieuwe adres is:

Reviusstraat 2, 8913 HT Leeuwarden

Het postbusadres is ongewijzigd. De vermelde locatiecode bestaat echter niet meer. Meer informatie vindt u op de pagina Instructie postroute betalingsvordering decentrale overheden.